Smartphones met een ingebouwd navigatieprogramma veroveren met rasse schreden de markt. Betekent dat het begin van het einde van de TomToms en aanverwanten?

Volgens marktanalisten zullen volgend jaar alle smartphones een ingebouwde gps-chip hebben. Tim Shepherd, analist mobiele industrie bij Canalys, verwacht zelfs dat er dit jaar al meer navigatie-oplossingen op smartphone zullen worden geïnstalleerd dan dat er losse navigatietoestellen zullen worden verkocht in Europa.

Toch is Shepherd ervan overtuigd dat er nog wel een hele tijd meer mensen zo'n los toestel zullen blijven gebruiken dan een smartphone. 'Vorig jaar waren er in Europa, het Midden-Oosten en Afrika zo'n 56,9 miljoen mensen die een navigatietoestel gebruikten, tegenover slechts 6,3 miljoen gebruikers met een navigatie-oplossing op smartphone.'

Ook bij TomTom en dochterbedrijf Tele Atlas verwacht men dat het zo'n vaart niet zal lopen, aldus woordvoerster Sandra Van Hauwaert: 'In 2009 hebben we 11,6 miljoen losse navigatietoestellen verkocht. Voor de iPhone verkocht TomTom vorig jaar 180.000 applicaties. We denken niet dat de markt van de navigatie-oplossingen op smartphones die van de losse toestellen zal overnemen. We zien bijvoorbeeld dat de losse navigatietoestellen vooral voor het serieuzere navigatiewerk worden gebruikt, terwijl de navigatie-oplossingen op smartphones vooral voor navigatie te voet wordt gebruikt.'

Toch doet TomTom zelf erg z'n best om de navigatie op bijvoorbeeld de iPhone dezelfde functies te geven als op de afzonderlijke gps-toestellen. De versie 1.3 die TomTom deze week lanceerde, bevat bijvoorbeeld ook de HD Traffic functie, waarmee je constant de actuele verkeersinformatie kunt binnenhalen. Samen met een specifieke houder voor in de auto, en met een scherm dat bijna even groot is als dat van sommige losse toestellen, bieden de iPhone of zelfs de iPod Touch bijna dezelfde gebruikerservaring als een los navigatietoestel. Je moet daar nog wel fors voor betalen: 79,99 euro voor de versie West-Europa, en 99,99 euro voor de carkit. Ter vergelijking: voor de losse TomTom XL Live, met gelijkaardige functies maar een groter scherm, bedraagt de prijs 229,95 euro.

Gratis
De vraag is echter hoe lang mensen nog bereid zullen zijn om bijna honderd euro uit te geven aan navigatiesoftware op hun smartphone of gsm, als ze die ook gratis kunnen krijgen. Sinds kort heeft Google op de jongste versie van zijn eigen besturingssysteem voor smartphones, Android, een gratis volwaardig navigatiesysteem.

Voorlopig werkt dit alleen nog in de VS, maar het systeem zal waarschijnlijk later dit jaar ook elders beschikbaar worden.

Een even belangrijke zet kwam er op 21 januari van dit jaar vanuit Finland. Nokia maakte toen zijn navigatie-oplossing OVI Maps gratis beschikbaar voor zo'n 11modellen smartphones.

OVI Maps is een volwaardig navigatieprogramma, waarbij je de kaarten gewoon met een vaste internetverbinding op je toestel kunt laden, zodat je onderweg niet per se met je gsm online moet gaan.

De eerste drie weken werd het programma zo'n 3 miljoen keer gedownload. Het leek een eigenaardige zet van Nokia, dat toch flink wat geld had uitgegeven aan kaartenmaker Navteq en de software. Maar het bleek veel geld te kosten om mensen ertoe aan te zetten de software te kopen. 

Klantenbinding
Door het gratis ter beschikking te stellen hoopt Nokia zijn klanten meer aan zich te binden, en tegelijk meer extra diensten te kunnen verkopen. Het is te verwachten dat ook andere fabrikanten dat voorbeeld zullen volgen. 

Toch gelooft Tim Sheperd van Canalys dat er een markt zal blijven bestaan voor losse navigatietoestellen. 

De fabrikanten van deze toestellen zullen ook hier steeds nieuwe functionaliteiten aan toevoegen, en bovendien zullen de prijzen blijven zakken, waardoor ze interessant blijven. Er zullen er echter minder van verkocht worden, ten voordele van smartphone-oplossingen die ook interessanter worden. Het verschil tussen de twee zal gewoon kleiner worden.'